Khi trẻ bị bỏng, cần đưa trẻ khỏi nguồn nhiệt, làm mát vùng bỏng bằng nước mát đang chảy, che phủ sạch và tránh đá hoặc các chất bôi dân gian. Bỏng sâu, rộng hoặc ở mặt, tay, chân, sinh dục hay khớp lớn cần được đánh giá y tế sớm.
Bỏng ở trẻ em thường do nước nóng, hơi nước, đồ ăn nóng hoặc tiếp xúc với vật nóng. Sơ cứu đúng trong những phút đầu có thể hạn chế tổn thương sâu hơn và giảm đau. Ưu tiên đầu tiên là đưa trẻ ra khỏi nguồn gây bỏng và đảm bảo an toàn cho cả trẻ lẫn người chăm sóc.
Bước 1: Ngừng tác nhân gây bỏng
Đưa trẻ ra khỏi nguồn nhiệt. Cởi quần áo, tã, đồng hồ hoặc đồ trang sức quanh vùng bỏng nếu chúng không dính vào da. Không cố kéo vật liệu đã dính chặt vào vết bỏng.
Bước 2: Làm mát bằng nước mát đang chảy
Dùng nước mát sạch, không quá lạnh, chảy nhẹ lên vùng bỏng càng sớm càng tốt. Nhiều hướng dẫn sơ cứu bỏng hiện hành khuyến nghị làm mát bằng nước mát đang chảy trong khoảng 20 phút khi có thể thực hiện an toàn; ở trẻ nhỏ cần đồng thời giữ ấm phần cơ thể không bị bỏng để tránh hạ thân nhiệt.
Không dùng đá hoặc nước đá trực tiếp vì có thể làm tổn thương mô nặng hơn.
Bước 3: Che phủ nhẹ nhàng
Sau khi làm mát, có thể che vết bỏng bằng gạc sạch, không dính hoặc một lớp vật liệu sạch phù hợp. Không quấn quá chặt vì vùng bỏng có thể sưng.
Không nên bôi gì lên vết bỏng?
Không bôi bơ, dầu, kem đánh răng, bột, thuốc mỡ hoặc các mẹo dân gian lên vết bỏng mới. Những chất này có thể giữ nhiệt, làm bẩn vết thương hoặc cản trở đánh giá y tế.
Không tự chọc vỡ bóng nước. Lớp da của bóng nước giúp che phủ mô bên dưới và việc làm vỡ có thể tăng nguy cơ nhiễm trùng.
Khi nào cần đưa trẻ đi khám ngay?
- Bỏng ở mặt, bàn tay, bàn chân, bộ phận sinh dục hoặc qua khớp lớn.
- Bỏng có phồng rộp hoặc sưng với diện tích lớn hơn lòng bàn tay của trẻ
- Da trắng bệch, cháy sém, cứng như da thuộc hoặc mất cảm giác.
- Bỏng điện, hóa chất hoặc nghi hít phải khói/hơi nóng.
- Trẻ nhỏ có bỏng phồng rộp đáng kể hoặc người chăm sóc không chắc mức độ nặng.
Dấu hiệu cần cấp cứu
Gọi cấp cứu nếu trẻ khó thở, có bỏng vùng mặt/đường thở kèm khói hít vào, lơ mơ, bỏng rất rộng hoặc có dấu hiệu sốc. Bỏng điện cũng cần đánh giá y tế ngay cả khi tổn thương ngoài da trông nhỏ.
Có thể dùng thuốc giảm đau không?
Với bỏng nhẹ, thuốc giảm đau như paracetamol hoặc ibuprofen có thể được dùng theo tuổi, cân nặng và hướng dẫn trên sản phẩm nếu trẻ phù hợp để sử dụng. Không dùng aspirin cho trẻ em để tự điều trị đau do bỏng.
Theo dõi sau sơ cứu
Vết bỏng cần được giữ sạch. Đi khám nếu đau hoặc đỏ tăng dần, có mủ, sốt, sưng nhiều hoặc vết thương không có dấu hiệu lành. Bỏng sâu dễ để lại sẹo và có thể cần theo dõi chuyên khoa.
Kết luận
Sơ cứu bỏng ở trẻ tập trung vào ba việc: dừng nguồn gây bỏng, làm mát bằng nước mát đang chảy và che phủ sạch. Không dùng đá, bơ, dầu hay các mẹo bôi tại nhà. Bỏng sâu, rộng hoặc ở vị trí đặc biệt cần được đánh giá y tế sớm.
Lưu ý: Nội dung này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, tư vấn hoặc điều trị của bác sĩ, dược sĩ hay người hành nghề y tế có thẩm quyền.
