Tỏi và gừng là hai gia vị được nghiên cứu nhiều, nhưng bằng chứng chủ yếu đánh giá từng loại riêng lẻ. Tỏi có thể cải thiện nhẹ một số chỉ số tim mạch – chuyển hóa; gừng có dữ liệu tốt hơn cho buồn nôn thai kỳ và đau bụng kinh.
Tỏi và gừng là hai gia vị phổ biến và có nhiều hợp chất sinh học được nghiên cứu. Tuy nhiên, phần lớn nghiên cứu đánh giá tỏi hoặc gừng riêng lẻ, thường ở dạng chiết xuất/thực phẩm bổ sung. Có rất ít bằng chứng trực tiếp cho thấy dùng tỏi và gừng cùng nhau tạo ra lợi ích cộng hưởng đặc biệt.
1. Tỏi: bằng chứng rõ nhất ở một số chỉ số tim mạch – chuyển hóa
NCCIH cho biết thực phẩm bổ sung tỏi có thể làm giảm nhẹ cholesterol toàn phần và LDL ở người có cholesterol cao, giảm nhẹ huyết áp ở người tăng huyết áp và có thể giảm nhẹ đường huyết ở người đái tháo đường.
2. Gừng: dữ liệu tốt hơn cho buồn nôn và đau bụng kinh
Gừng được nghiên cứu nhiều trong buồn nôn. NCCIH cho biết gừng có thể hữu ích đối với buồn nôn và nôn trong thai kỳ, và thực phẩm bổ sung gừng có thể giảm mức độ đau bụng kinh ở một số người.
3. Tác dụng “chống viêm, chống oxy hóa” không đồng nghĩa chữa bệnh
Tỏi và gừng có các hợp chất thể hiện hoạt tính chống viêm hoặc chống oxy hóa trong nghiên cứu cơ bản. Tuy nhiên, giảm một chỉ dấu viêm trong xét nghiệm không đồng nghĩa chắc chắn ngăn được bệnh tim, ung thư, Alzheimer hoặc “tăng miễn dịch” ở người khỏe mạnh.
4. Có nên dùng tỏi và gừng để phòng ung thư?
Không có cơ sở để xem tỏi hoặc gừng là phương pháp phòng ung thư đã được chứng minh. NCCIH cho biết ăn tỏi không có vẻ làm giảm nguy cơ ung thư dạ dày và còn chưa rõ ảnh hưởng đến ung thư đại trực tràng. Nghiên cứu tế bào/động vật về gừng không thể được dùng để khẳng định tác dụng chống ung thư ở người.
5. Tỏi và gừng có “tăng miễn dịch” và phòng cúm không?
Dữ liệu về tỏi trong cảm lạnh/cúm còn rất ít và nghiên cứu có hạn chế. Gừng cũng không được chứng minh là thuốc kháng virus cho các bệnh hô hấp thông thường.
6. Dùng dưới dạng thực phẩm khác với viên chiết xuất liều cao
Tỏi và gừng trong món ăn thường cung cấp lượng thấp hơn nhiều so với cao chiết/thực phẩm bổ sung. Vì vậy, kết quả của một nghiên cứu dùng viên chuẩn hóa không thể tự động áp dụng cho một cốc trà gừng hoặc vài tép tỏi trong bữa ăn.
7. Lưu ý về tác dụng phụ và tương tác thuốc
Tỏi có thể gây mùi cơ thể, đau bụng, đầy hơi và buồn nôn; thực phẩm bổ sung tỏi có thể làm tăng nguy cơ chảy máu, đặc biệt khi dùng với thuốc chống đông, aspirin hoặc trước phẫu thuật.
Gừng có thể gây ợ nóng, đau bụng, tiêu chảy hoặc kích ứng miệng/họng. Người dùng thuốc nên trao đổi với bác sĩ/dược sĩ trước khi dùng các sản phẩm gừng liều cao.
Có nên uống tỏi + gừng hằng ngày?
Không có “liều phối hợp” chuẩn để phòng bệnh. Nếu thích hương vị, có thể dùng tỏi và gừng trong chế độ ăn đa dạng. Với viên chiết xuất hoặc liều cao, mục tiêu sử dụng cần rõ ràng và nên xem xét thuốc đang dùng, thai kỳ/cho con bú, bệnh tiêu hóa và nguy cơ chảy máu.
Kết luận
Tỏi và gừng là gia vị có giá trị dinh dưỡng và có một số bằng chứng lâm sàng riêng lẻ. Chưa có bằng chứng cho một hiệu ứng “kết hợp thần kỳ”, chống ung thư hay tăng miễn dịch mạnh khi dùng chung.
Lưu ý: Nội dung này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, tư vấn hoặc điều trị của bác sĩ, dược sĩ hay người hành nghề y tế có thẩm quyền.
