MK-7 (menaquinone-7) là một dạng vitamin K2. Vitamin K tham gia vào quá trình đông máu và hoạt hóa một số protein liên quan đến xương. MK-7 được nghiên cứu về sức khỏe xương và vôi hóa mạch, nhưng bằng chứng hiện nay chưa đủ để khẳng định MK-7 là “dạng vitamin K2 tốt nhất”, giúp kéo dài tuổi thọ hoặc phòng ngừa các bệnh như ung thư và tim mạch.
Vitamin K là một nhóm vitamin tan trong chất béo, gồm vitamin K1 (phylloquinone) và nhiều dạng vitamin K2 (menaquinone). MK-7 là menaquinone-7, một dạng vitamin K2 được sử dụng trong một số thực phẩm bổ sung.
MK-7 có thời gian bán thải trong cơ thể dài hơn một số dạng vitamin K khác, nhưng đặc điểm dược động học này không đồng nghĩa với việc MK-7 đã được chứng minh là “tốt nhất” cho mọi mục tiêu sức khỏe.
MK-7 là gì?
MK-7 là viết tắt của menaquinone-7, thuộc nhóm vitamin K2. NIH Office of Dietary Supplements (ODS) cho biết MK-4, MK-7 và MK-9 là những dạng menaquinone được nghiên cứu nhiều.
MK-7 có trong một số thực phẩm lên men, trong đó natto – món đậu tương lên men truyền thống của Nhật Bản – là một nguồn giàu menaquinone-7.
Vitamin K2 MK-7 cũng được sử dụng trong nhiều sản phẩm bổ sung vitamin K. Một số nghiên cứu cho thấy MK-7 được hấp thu tốt và có thời gian lưu lại trong cơ thể lâu hơn vitamin K1.
Vitamin K có vai trò gì trong cơ thể?
Vitamin K cần thiết cho quá trình hoạt hóa nhiều protein của cơ thể, trong đó có các protein tham gia vào quá trình đông máu.
Vitamin K cũng tham gia vào quá trình hoạt hóa osteocalcin, một protein liên quan đến mô xương. Ngoài ra, matrix Gla protein (MGP) là một protein phụ thuộc vitamin K được nghiên cứu liên quan đến quá trình vôi hóa mạch máu.
Những vai trò sinh học này giải thích vì sao vitamin K và MK-7 được nghiên cứu về sức khỏe xương và mạch máu. Tuy nhiên, vai trò sinh học của một chất không đồng nghĩa với việc bổ sung chất đó chắc chắn giúp phòng hoặc điều trị bệnh.
MK-7 có giúp xương chắc khỏe hơn không?
Vitamin K có vai trò sinh học đối với xương, nhưng hiện vẫn chưa rõ việc bổ sung vitamin K có làm giảm nguy cơ loãng xương hoặc gãy xương ở người nói chung hay không.
Một số nghiên cứu về MK-7 ghi nhận những thay đổi có lợi đối với một số chỉ số liên quan đến xương. Tuy nhiên, kết quả giữa các nghiên cứu không hoàn toàn thống nhất và chưa đủ để xem MK-7 là thuốc điều trị loãng xương.
Phòng ngừa và điều trị loãng xương cần được đánh giá tổng thể, bao gồm chế độ ăn, vitamin D, canxi khi cần thiết, vận động chịu lực, nguy cơ té ngã và thuốc điều trị đặc hiệu khi có chỉ định.
MK-7 có “đưa canxi vào xương, kéo canxi khỏi mạch máu” không?
Cách nói này thường xuất hiện trong quảng cáo thực phẩm bổ sung nhưng đã đơn giản hóa quá mức cơ chế sinh học.
Vitamin K tham gia hoạt hóa osteocalcin và MGP, nhưng cơ thể không vận chuyển canxi theo cách một viên MK-7 “kéo canxi” từ mạch máu vào xương.
Vôi hóa mạch là một quá trình phức tạp, liên quan đến nhiều yếu tố như tuổi, bệnh thận, rối loạn chuyển hóa, đái tháo đường và các yếu tố nguy cơ tim mạch khác. Vì vậy, không nên dùng MK-7 như một giải pháp đã được chứng minh để “làm sạch mạch máu” hoặc loại bỏ canxi khỏi động mạch.
MK-7 có giúp phòng bệnh tim mạch hoặc kéo dài tuổi thọ không?
Một số nghiên cứu quan sát từng ghi nhận mối liên quan giữa lượng menaquinone trong chế độ ăn và một số chỉ số tim mạch. Tuy nhiên, các nghiên cứu quan sát không thể chứng minh rằng bổ sung MK-7 là nguyên nhân làm giảm nguy cơ bệnh tim mạch.
NIH ODS cũng cho biết số thử nghiệm lâm sàng về việc bổ sung vitamin K và các kết cục liên quan đến vôi hóa động mạch hoặc bệnh mạch vành còn hạn chế.
Do đó, hiện chưa có đủ bằng chứng để khẳng định uống MK-7 giúp kéo dài tuổi thọ, giảm tử vong tim mạch hoặc ngăn ngừa xơ vữa động mạch ở mọi người.
MK-7 có phòng ung thư, hạ đường huyết hoặc chống lão hóa không?
Một số tác dụng được quảng bá cho MK-7 có thể xuất phát từ nghiên cứu tế bào, động vật hoặc các nghiên cứu quan sát. Những kết quả này không đồng nghĩa với việc MK-7 đã được chứng minh có hiệu quả điều trị hoặc phòng bệnh ở người.
Hiện chưa có đủ bằng chứng lâm sàng để sử dụng MK-7 như thuốc phòng ung thư, thuốc hạ đường huyết, thuốc điều trị viêm khớp hoặc sản phẩm có tác dụng chống lão hóa da.
Có cần bổ sung 100 mcg MK-7 mỗi ngày không?
Không có mức nhu cầu khuyến nghị riêng được thiết lập cho MK-7. Các mức tham chiếu dinh dưỡng hiện hành áp dụng cho tổng lượng vitamin K, chứ không phải riêng MK-7.
Đối với người trưởng thành, mức Adequate Intake (AI) của vitamin K là khoảng 120 mcg/ngày đối với nam và 90 mcg/ngày đối với nữ. Đây là mức dành cho tổng vitamin K và không thể hiểu là khuyến nghị mọi người phải dùng từng đó microgam MK-7 từ thực phẩm bổ sung.
Vì vậy, không nên xem 100 mcg MK-7/ngày là “liều tối ưu” bắt buộc cho tất cả mọi người. Nhu cầu bổ sung, nếu có, cần được xem xét dựa trên chế độ ăn, tình trạng sức khỏe, thuốc đang sử dụng và mục đích sử dụng.
Nguồn vitamin K trong thực phẩm
- Vitamin K1: có nhiều trong các loại rau lá xanh như cải bó xôi, cải xoăn và nhiều loại rau xanh khác.
- Vitamin K2: có trong một số thực phẩm nguồn gốc động vật và thực phẩm lên men.
- MK-7: natto, một loại đậu tương lên men của Nhật Bản, là một nguồn thực phẩm giàu MK-7.
Với chế độ ăn đa dạng, vitamin K có thể được cung cấp từ nhiều loại thực phẩm. Không phải ai cũng cần sử dụng thêm thực phẩm bổ sung MK-7.
Lưu ý đặc biệt nếu đang dùng warfarin
Vitamin K có thể làm giảm tác dụng chống đông của warfarin, một thuốc kháng vitamin K. Vì vậy, người đang dùng warfarin cần duy trì lượng vitamin K từ chế độ ăn và thực phẩm bổ sung tương đối ổn định.
Việc tăng hoặc giảm đột ngột lượng vitamin K có thể ảnh hưởng đến tác dụng chống đông và việc kiểm soát INR.
Không nên tự ý bắt đầu, ngừng hoặc thay đổi liều sản phẩm chứa MK-7 nếu đang dùng warfarin. Hãy trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng.
Kết luận
MK-7 (menaquinone-7) là một dạng vitamin K2. Vitamin K có vai trò quan trọng trong quá trình đông máu và hoạt hóa một số protein liên quan đến xương. MK-7 cũng đang được nghiên cứu về sức khỏe xương và vôi hóa mạch.
Tuy nhiên, bằng chứng hiện nay chưa đủ để khẳng định MK-7 là “vitamin K2 tốt nhất”, giúp kéo dài tuổi thọ, phòng ung thư, ngăn xơ vữa động mạch hoặc thay thế thuốc điều trị loãng xương.
Nếu cân nhắc sử dụng sản phẩm MK-7, đặc biệt khi đang dùng thuốc chống đông như warfarin, nên trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ để lựa chọn phù hợp và an toàn.
Lưu ý: Nội dung này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, tư vấn hoặc điều trị của bác sĩ, dược sĩ hay người hành nghề y tế có thẩm quyền.
