Migraine là rối loạn thần kinh, không chỉ là “bệnh mạch máu não”. Ngủ đều, không bỏ bữa, uống đủ nước, vận động phù hợp và quản lý stress có thể hỗ trợ; một số biện pháp bổ sung như magnesium hoặc châm cứu có thể hữu ích nhưng bằng chứng còn hạn chế.
Migraine không chỉ là “đau đầu do mạch máu não”. Đây là một rối loạn thần kinh có thể gây đau đầu vừa đến nặng, thường kèm buồn nôn, nhạy cảm ánh sáng hoặc âm thanh; một số người có aura như chớp sáng, đường zíc-zắc hoặc rối loạn cảm giác.
1. Ghi nhật ký đau đầu
Ghi thời điểm cơn xuất hiện, thời gian kéo dài, triệu chứng kèm theo, thuốc đã dùng, giấc ngủ, bữa ăn, kinh nguyệt và các yếu tố nghi ngờ có thể giúp nhận diện mẫu hình cá nhân. Không nên mặc định mọi người đều phải tránh cà phê, chocolate, phô mai hoặc bột ngọt; “trigger” khác nhau giữa từng người.
2. Duy trì bữa ăn và uống đủ nước
Bỏ bữa và thiếu nước có thể là yếu tố khởi phát ở một số người. Nên duy trì bữa ăn tương đối đều đặn và uống nước theo nhu cầu.
3. Giữ lịch ngủ ổn định
Thiếu ngủ, ngủ quá nhiều hoặc thay đổi giờ ngủ lớn giữa các ngày có thể liên quan đến cơn migraine ở một số người.
4. Vận động thường xuyên nhưng tăng dần
Tập thể dục đều đặn có thể hỗ trợ sức khỏe tổng thể và giảm cơn migraine ở một số người. Tuy nhiên, vận động gắng sức đột ngột cũng có thể kích hoạt cơn ở người nhạy cảm.
5. Thư giãn, thiền hoặc yoga
Stress là một yếu tố khởi phát phổ biến. Thở chậm, thư giãn cơ, thiền hoặc yoga có thể giúp giảm căng thẳng và hỗ trợ giấc ngủ. Bằng chứng riêng cho việc những kỹ thuật này làm giảm migraine còn không đồng nhất.
6. Chườm lạnh và nghỉ ở môi trường ít kích thích
Khi cơn xuất hiện, một số người thấy dễ chịu hơn khi nghỉ trong phòng tối, yên tĩnh và chườm mát vùng trán/cổ.
7. Magnesium, riboflavin và CoQ10
NCCIH cho biết có một số bằng chứng rằng magnesium, riboflavin và coenzyme Q10 có thể giúp giảm tần suất migraine, nhưng lượng bằng chứng còn nhỏ. Liều magnesium dùng trong nghiên cứu có thể vượt ngưỡng an toàn thông thường của thực phẩm bổ sung, nên không nên tự dùng liều cao.
8. Châm cứu có thể được cân nhắc như biện pháp bổ sung
Nghiên cứu cho thấy châm cứu có thể giúp giảm đau đầu/migraine ở một số người, nhưng một phần lợi ích có thể đến từ các yếu tố không đặc hiệu như kỳ vọng và bối cảnh điều trị.
Không nên dựa vào “hoạt huyết dưỡng não” hoặc chất chống oxy hóa để chữa migraine
Bài cũ cho rằng gốc tự do làm tổn thương mạch máu não là nguyên nhân chính của đau nửa đầu và quảng bá blueberry, ginkgo cùng các sản phẩm “hoạt huyết” để điều trị từ gốc. Đây không phải cách hiểu hiện đại về migraine.
Khi nào cần đi cấp cứu?
Đau đầu cần được đánh giá khẩn cấp nếu xuất hiện đột ngột dữ dội, là “cơn đau đầu tệ nhất từ trước đến nay”, hoặc kèm yếu/liệt, nói khó, lú lẫn, mất thăng bằng, thay đổi thị lực mới, co giật, sốt kèm cứng cổ, hoặc xảy ra sau chấn thương đầu.
Kết luận
Quản lý migraine tốt thường kết hợp nhận diện mẫu hình cá nhân, ngủ và ăn uống đều, vận động phù hợp, giảm stress và điều trị y khoa khi cần.
Lưu ý: Nội dung này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, tư vấn hoặc điều trị của bác sĩ, dược sĩ hay người hành nghề y tế có thẩm quyền.
