Nghệ và curcumin được nghiên cứu cho nhiều vấn đề sức khỏe, nhưng bằng chứng hiện tại chưa đủ để xem tinh bột nghệ như thuốc điều trị ung thư, bệnh gan, Alzheimer, trầm cảm, hen hay bệnh da. Một số chế phẩm curcumin liều cao hoặc tăng hấp thu còn có thể gây tác dụng phụ, hiếm gặp có tổn thương gan.
Tinh bột nghệ và curcumin thường được nhắc đến cùng nhau nhưng không hoàn toàn giống nhau. Nghệ là thực phẩm/gia vị từ thân rễ Curcuma longa; curcumin là một trong các hợp chất curcuminoid được nghiên cứu nhiều nhất trong nghệ. Hàm lượng curcumin trong thực phẩm và trong các viên chiết xuất chuẩn hóa có thể khác nhau rất lớn, vì vậy không nên lấy kết quả của một chế phẩm curcumin liều cao để suy ra mọi loại tinh bột nghệ đều có cùng tác dụng.
Tinh bột nghệ có phải là thuốc chữa bệnh không?
Không. Nghệ có thể là một phần của chế độ ăn, còn các chế phẩm curcumin/turmeric bổ sung được nghiên cứu cho nhiều tình trạng sức khỏe. Tuy nhiên, NCCIH hiện cho biết chưa có đủ bằng chứng để kết luận chắc rằng nghệ hoặc curcumin mang lại lợi ích cho bất kỳ mục đích sức khỏe nào theo cách có thể áp dụng rộng rãi cho mọi người.
1. Nghệ và curcumin có tác dụng chống viêm không?
Curcumin có các đặc tính chống viêm và chống oxy hóa trong nghiên cứu thực nghiệm. Ở người, một số phân tích gộp ghi nhận tín hiệu tích cực đối với đau và cứng khớp gối, nhưng chất lượng nghiên cứu không đồng đều và vẫn cần bằng chứng tốt hơn trước khi coi curcumin là phương pháp điều trị chuẩn.
Vì vậy, bài mới không giữ cách viết “nghệ điều trị viêm khớp dạng thấp, hen suyễn, viêm loét đại tràng và đau cơ” như những công dụng đã được chứng minh.
2. Nghệ có giúp tiêu hóa tốt hơn không?
Nghệ được sử dụng truyền thống trong các vấn đề tiêu hóa, nhưng bằng chứng lâm sàng hiện chưa đủ để khuyến nghị tinh bột nghệ như thuốc điều trị đầy hơi, viêm đại tràng hoặc rối loạn tiêu hóa. Ở một số người, nghệ/curcumin đường uống còn có thể gây buồn nôn, trào ngược, đau bụng, tiêu chảy hoặc táo bón.
3. Nghệ có phòng hoặc điều trị ung thư không?
Chưa có cơ sở để khẳng định như vậy. Curcumin được nghiên cứu nhiều trong phòng thí nghiệm và trong một số thử nghiệm hỗ trợ điều trị ung thư, nhưng NCCIH cho biết bằng chứng hiện tại chưa đủ để dùng nghệ/curcumin như biện pháp phòng ung thư hoặc thay thế phẫu thuật, hóa trị, xạ trị hay các thuốc điều trị ung thư.
Bản cũ có các câu như “phá hủy tế bào ung thư”, “ngăn di căn” và “phòng ung thư hiệu quả”; các claim này đã được loại khỏi phiên bản mới.
4. Nghệ có “thải độc gan” hoặc chữa gan nhiễm mỡ không?
Không nên gọi nghệ là sản phẩm “thải độc gan”. Một số nghiên cứu ban đầu gợi ý turmeric/curcumin có thể cải thiện một vài chỉ số ở bệnh gan nhiễm mỡ do rối loạn chuyển hóa, nhưng NCCIH cho biết chưa rõ chỉ số nào cải thiện ổn định và chưa đủ bằng chứng để coi đây là phương pháp điều trị.
5. Nghệ có bảo vệ tim mạch không?
Một số nghiên cứu nhỏ đánh giá lipid máu, huyết áp hoặc chức năng nội mô, nhưng kết quả không đủ để khuyến nghị uống nghệ nhằm phòng bệnh tim mạch. Không nên dùng tinh bột nghệ thay thuốc hạ áp, thuốc hạ lipid hoặc thuốc chống huyết khối khi đã có chỉ định.
6. Nghệ có ngăn Alzheimer hoặc cải thiện trí nhớ không?
Không có bằng chứng lâm sàng đủ mạnh để khẳng định tinh bột nghệ phòng Alzheimer hoặc phục hồi trí nhớ. Những cơ chế như ảnh hưởng BDNF hoặc chống oxy hóa được nghiên cứu trong phòng thí nghiệm không thể tự động chuyển thành hiệu quả điều trị ở người.
7. Nghệ có điều trị trầm cảm không?
Một số thử nghiệm nhỏ về curcumin và triệu chứng trầm cảm đã được công bố, nhưng chưa đủ để thay thế liệu pháp tâm lý hoặc thuốc chống trầm cảm khi có chỉ định. Người có triệu chứng trầm cảm kéo dài không nên tự điều trị chỉ bằng nghệ hoặc thực phẩm bổ sung.
8. Nghệ có chữa hen suyễn không?
Không nên quảng bá nghệ như phương pháp “làm loãng máu và phục hồi cơ chế hít thở” cho người hen. Hen là bệnh viêm đường thở cần kế hoạch điều trị phù hợp; thuốc kiểm soát và thuốc cắt cơn không nên bị thay thế bằng tinh bột nghệ.
9. Nghệ bôi da có trị mụn, chàm, vảy nến hay nám không?
Curcumin bôi ngoài da đang được nghiên cứu trong một số tình trạng da, nhưng bằng chứng chưa đủ để coi nghệ là phương pháp điều trị chuẩn cho mụn, chàm, vảy nến, rosacea, nám hoặc sẹo. Sản phẩm bôi có thể gây ngứa hoặc mề đay ở một số người.
Nếu dùng nghệ làm mặt nạ, nên thử trên vùng nhỏ trước và tránh bôi lên da đang kích ứng nặng hoặc tổn thương hở.
10. Uống nghệ hằng ngày có an toàn không?
Turmeric/curcumin dạng thông thường có vẻ an toàn ở liều khuyến nghị trong thời gian ngắn ở nhiều người, nhưng sản phẩm liều cao hoặc công thức tăng hấp thu không phải lúc nào cũng an toàn hơn. NCCIH lưu ý đã có các trường hợp tổn thương gan liên quan đến một số sản phẩm curcumin có sinh khả dụng cao.
Nếu xuất hiện mệt nhiều, chán ăn, buồn nôn, nước tiểu sẫm màu hoặc vàng da trong khi dùng thực phẩm bổ sung nghệ/curcumin, nên ngừng sản phẩm và đi khám.
Phụ nữ mang thai hoặc cho con bú cần lưu ý gì?
Lượng nghệ dùng như gia vị trong thực phẩm khác với viên bổ sung liều cao. NCCIH lưu ý thực phẩm bổ sung turmeric trong thai kỳ có thể không an toàn; dữ liệu về liều bổ sung cao khi cho con bú còn hạn chế. Nếu đang mang thai hoặc cho con bú, nên trao đổi với bác sĩ trước khi dùng chế phẩm nghệ/curcumin.
Có cần uống “một thìa tinh bột nghệ với nước ấm mỗi ngày” không?
Không có một liều tinh bột nghệ duy nhất phù hợp cho mọi người và mọi mục đích. Hàm lượng curcumin khác nhau giữa bột nghệ, tinh bột nghệ, cao chiết và sản phẩm chuẩn hóa. Vì vậy, bản mới không đưa công thức uống hằng ngày như một thói quen bắt buộc hay phương pháp điều trị.
Khi nào nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ?
- Đang dùng thuốc kê đơn hoặc nhiều thực phẩm bổ sung.
- Có bệnh gan hoặc từng bị men gan tăng không rõ nguyên nhân.
- Đang mang thai hoặc cho con bú.
- Có triệu chứng tiêu hóa kéo dài, sụt cân, chảy máu tiêu hóa hoặc đau bụng nhiều.
- Đang điều trị ung thư, bệnh tim mạch, rối loạn tâm thần hoặc bệnh mạn tính khác.
Kết luận
Nghệ là thực phẩm/gia vị có nhiều hợp chất được nghiên cứu, trong đó curcumin được quan tâm nhất. Một số dữ liệu ban đầu có tín hiệu tích cực, đặc biệt ở một số chỉ số của thoái hóa khớp gối và gan nhiễm mỡ, nhưng chưa đủ để biến tinh bột nghệ thành “thuốc chữa nhiều bệnh”. Dùng nghệ như thực phẩm khác với sử dụng thực phẩm bổ sung curcumin liều cao, và các sản phẩm tăng hấp thu có thể đi kèm nguy cơ tổn thương gan hiếm gặp.
- National Center for Complementary and Integrative Health – Turmeric: Usefulness and Safety
- National Center for Complementary and Integrative Health – Nutritional Approaches for Musculoskeletal Pain and Inflammation
- NIH LiverTox – Turmeric
- National Center for Complementary and Integrative Health – Cancer and Complementary Health Approaches
Lưu ý: Nội dung này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, tư vấn hoặc điều trị của bác sĩ, dược sĩ hay người hành nghề y tế có thẩm quyền.
