Dầu hoa anh thảo chứa gamma-linolenic acid (GLA) và được quảng cáo cho nhiều vấn đề sức khỏe. Tuy nhiên, bằng chứng hiện tại chưa đủ để khẳng định hiệu quả điều trị cho chàm, viêm khớp, PMS, mãn kinh hay các bệnh khác.
Dầu hoa anh thảo (evening primrose oil, EPO) được ép từ hạt cây Oenothera biennis. Dầu chứa các acid béo omega-6, trong đó có gamma-linolenic acid (GLA). EPO được quảng cáo cho nhiều vấn đề như chàm, viêm khớp dạng thấp, đau vú, PMS và triệu chứng mãn kinh, nhưng mức độ bằng chứng không giống nhau và nhìn chung còn hạn chế.
Dầu hoa anh thảo có phải “siêu thuốc bổ” không?
Không. NCCIH hiện kết luận chưa có đủ bằng chứng để ủng hộ việc dùng dầu hoa anh thảo cho bất kỳ tình trạng sức khỏe nào. Vì vậy, các cụm như “tác dụng thần kỳ”, “chất bổ sung mạnh nhất” hoặc dùng để điều trị ung thư, đa xơ cứng, loãng xương và tăng huyết áp là không phù hợp.
EPO có giúp chàm không?
Dầu hoa anh thảo từng được nghiên cứu khá nhiều cho chàm/viêm da cơ địa. Tuy nhiên, các tổng quan thử nghiệm ngẫu nhiên không cho thấy lợi ích lâm sàng đáng kể của EPO đường uống so với giả dược. EPO không nên thay thế dưỡng ẩm, thuốc bôi hoặc các điều trị da liễu đã được chỉ định.
Có giúp viêm khớp dạng thấp không?
GLA có một số dữ liệu gợi ý khả năng hỗ trợ triệu chứng viêm khớp dạng thấp, nhưng số nghiên cứu còn ít. NCCIH vẫn đánh giá chưa đủ bằng chứng để kết luận EPO hữu ích cho bệnh này. Người bệnh không nên ngừng thuốc chống thấp khớp hoặc thuốc bác sĩ kê để chuyển sang EPO.
Còn PMS và triệu chứng mãn kinh?
EPO thường được quảng cáo cho hội chứng tiền kinh nguyệt và bốc hỏa, nhưng NCCIH cho biết bằng chứng chưa đủ để xác định hiệu quả. Không nên xem EPO là phương pháp “cân bằng nội tiết” hoặc thay thế liệu pháp mãn kinh khi có chỉ định y tế.
EPO có giúp đau vú không?
NCCIH cho biết EPO có lẽ không hiệu quả hơn giả dược đối với đau vú. Nếu đau vú kéo dài, có khối bất thường, tiết dịch núm vú hoặc thay đổi da, nên đi khám thay vì tự tăng liều thực phẩm bổ sung.
Có nên giữ bảng liều điều trị trong bài cũ?
Không. Bài cũ đưa ra nhiều liều cụ thể cho chàm, viêm khớp và giảm cân như một hướng dẫn điều trị. Vì chưa có bằng chứng đủ để thiết lập EPO như phương pháp điều trị chuẩn cho các tình trạng này, phiên bản mới không khuyến nghị liều điều trị tự sử dụng.
Nếu lựa chọn một sản phẩm EPO, nên làm theo nhãn và trao đổi với bác sĩ/dược sĩ khi đang dùng thuốc hoặc có bệnh nền.
Tác dụng phụ và an toàn
EPO nhìn chung được dung nạp ở nhiều người lớn. Các tác dụng phụ thường gặp nhất là đau bụng, buồn nôn hoặc tiêu chảy. An toàn ở trẻ em ít được nghiên cứu hơn.
NCCIH khuyến nghị người đang dùng thuốc nên trao đổi với nhân viên y tế vì thảo dược và thực phẩm bổ sung có thể tương tác với thuốc. Dữ liệu an toàn trong thai kỳ và cho con bú chưa hoàn toàn chắc chắn.
Kết luận
Dầu hoa anh thảo cung cấp GLA nhưng không phải “thuốc bổ thần kỳ”. Bằng chứng hiện tại chưa đủ để khẳng định EPO điều trị chàm, viêm khớp, PMS, mãn kinh hay nhiều bệnh khác được quảng cáo. Nếu muốn dùng, nên xem đây là thực phẩm bổ sung và không dùng thay thế điều trị đã được chứng minh.
Lưu ý: Nội dung này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, tư vấn hoặc điều trị của bác sĩ, dược sĩ hay người hành nghề y tế có thẩm quyền.
