Thoái hóa điểm vàng thể ướt là dạng AMD giai đoạn muộn do các mạch máu bất thường rò rỉ phía sau võng mạc. Bệnh có thể làm thị lực trung tâm giảm nhanh nhưng hiện có điều trị anti-VEGF giúp kiểm soát bệnh ở nhiều người.
Thoái hóa điểm vàng liên quan đến tuổi (AMD) là bệnh ảnh hưởng đến điểm vàng — vùng trung tâm của võng mạc giúp nhìn rõ chi tiết. Thể ướt, còn gọi là AMD tân mạch, ít gặp hơn thể khô nhưng có thể gây giảm thị lực trung tâm nhanh hơn.
Thoái hóa điểm vàng thể ướt là gì?
Ở AMD thể ướt, các mạch máu bất thường phát triển ở phía sau mắt và có thể rò rỉ dịch hoặc máu vào vùng điểm vàng. Sự rò rỉ này làm tổn thương võng mạc trung tâm và có thể gây biến dạng hình ảnh hoặc mất thị lực trung tâm.
NEI lưu ý bất kỳ giai đoạn AMD thể khô nào cũng có thể tiến triển sang thể ướt; thể ướt được xếp vào AMD giai đoạn muộn.
Dấu hiệu thường gặp
- Đường thẳng nhìn thành cong hoặc méo.
- Vùng trung tâm thị lực mờ, tối hoặc có điểm trống.
- Khó đọc chữ nhỏ hoặc nhận diện khuôn mặt.
- Màu sắc hoặc độ tương phản kém rõ hơn.
- Thị lực trung tâm thay đổi nhanh ở một mắt.
AMD thường ảnh hưởng thị lực trung tâm chứ không làm mất toàn bộ thị lực ngoại vi.
Khi nào cần khám mắt sớm?
Nếu đột ngột thấy đường thẳng bị cong, xuất hiện điểm mờ hoặc vùng tối mới ở trung tâm tầm nhìn, nên liên hệ bác sĩ nhãn khoa sớm. Với AMD thể ướt, điều trị sớm có thể giúp hạn chế mất thị lực thêm và một số người có thể cải thiện thị lực.
Những yếu tố làm tăng nguy cơ AMD
Tuổi cao là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất. Ngoài ra, hút thuốc, tiền sử gia đình và một số yếu tố tim mạch có liên quan đến nguy cơ AMD. Ngừng hút thuốc là một trong những biện pháp có ý nghĩa nhất có thể thay đổi được.
Điều trị AMD thể ướt hiện nay
Điều trị phổ biến nhất là thuốc anti-VEGF được tiêm vào mắt bởi bác sĩ nhãn khoa. Các thuốc này làm giảm tác động của VEGF — tín hiệu thúc đẩy hình thành và rò rỉ của mạch máu bất thường.
Lịch tiêm không giống nhau ở mọi người. Bác sĩ sẽ theo dõi thị lực, khám đáy mắt và thường sử dụng OCT để quyết định khoảng cách giữa các lần điều trị.
Có cần dùng thực phẩm bổ sung omega-3 hoặc viên “bổ mắt”?
Bài cũ gắn trực tiếp các sản phẩm omega-3 và viên bổ mắt vào nội dung phòng AMD. Tôi bỏ phần quảng bá này vì thực phẩm bổ sung không thay thế điều trị anti-VEGF của AMD thể ướt.
Một số công thức bổ sung AREDS2 có vai trò ở những giai đoạn AMD nhất định, nhưng không phù hợp cho mọi người và không phải là thuốc điều trị thể ướt. Người đã được chẩn đoán AMD nên hỏi bác sĩ nhãn khoa trước khi dùng.
Có thể làm gì để bảo vệ thị lực?
- Không hút thuốc.
- Kiểm soát huyết áp và các bệnh tim mạch theo hướng dẫn bác sĩ.
- Ăn uống cân bằng với rau, trái cây và nguồn dinh dưỡng đa dạng.
- Khám mắt định kỳ nếu đã có AMD hoặc có nguy cơ cao.
- Theo dõi thay đổi thị lực và báo sớm khi có méo hình hoặc điểm mờ mới.
Kết luận
Thoái hóa điểm vàng thể ướt có thể làm giảm thị lực trung tâm nhanh, nhưng hiện có các phương pháp điều trị hiệu quả giúp làm chậm hoặc kiểm soát bệnh ở nhiều người. Dấu hiệu như đường thẳng bị cong hoặc vùng trung tâm thị lực mới bị mờ cần được khám nhãn khoa sớm.
Lưu ý: Nội dung này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, tư vấn hoặc điều trị của bác sĩ, dược sĩ hay người hành nghề y tế có thẩm quyền.
