Gãy xương ở người cao tuổi và nguy cơ sau té ngã

Người cao tuổi dễ gãy xương hơn khi có loãng xương và nguy cơ té ngã. Gãy xương vùng hông đặc biệt đáng chú ý vì có thể ảnh hưởng mạnh đến vận động và khả năng tự chăm sóc. Phòng té ngã và đánh giá sức khỏe xương là hai trọng tâm quan trọng.

Gãy xương ở người cao tuổi thường liên quan đến hai yếu tố lớn: nguy cơ té ngã tăng và sức bền xương giảm, đặc biệt khi có loãng xương. Trong đó, gãy xương vùng hông là một trong những chấn thương đáng lo ngại vì có thể làm giảm khả năng vận động và ảnh hưởng lớn đến khả năng tự chăm sóc.

Vì sao người cao tuổi dễ gãy xương hơn?

Loãng xương làm xương yếu hơn

Loãng xương làm giảm sức mạnh của xương và tăng nguy cơ gãy. Ở trường hợp nặng, một cú ngã nhẹ hoặc tác động nhỏ cũng có thể gây gãy xương. Phụ nữ sau mãn kinh có nguy cơ loãng xương cao hơn do nhiều yếu tố, trong đó có sự thay đổi hormone.

Nguy cơ té ngã tăng theo tuổi

Giảm sức cơ, rối loạn thăng bằng, thị lực kém, một số loại thuốc, hạ huyết áp tư thế và môi trường sống không an toàn đều có thể làm tăng nguy cơ ngã. Sàn trơn, thảm lỏng, ánh sáng kém và thiếu tay vịn trong nhà tắm là các yếu tố có thể chỉnh sửa.

Gãy xương hông vì sao đặc biệt đáng chú ý?

CDC Hoa Kỳ cho biết phần lớn gãy xương hông ở người cao tuổi liên quan đến té ngã. Khả năng phục hồi sau gãy hông có thể khó khăn và người bệnh thường cần phẫu thuật, phục hồi chức năng và hỗ trợ trong sinh hoạt.

Minh họa gãy xương vùng hông ở người cao tuổi

Dấu hiệu nghi ngờ gãy xương sau té ngã

  • Đau nhiều tại vùng hông, đùi, cổ tay, vai hoặc vị trí bị va đập.
  • Không thể đứng, đi lại hoặc chịu lực như bình thường.
  • Sưng, biến dạng hoặc bầm tím rõ.
  • Chi có tư thế bất thường hoặc đau tăng mạnh khi cử động.

Với người cao tuổi có loãng xương, đau mới xuất hiện sau cú ngã nhẹ cũng đáng được đánh giá. Không nên tự nắn, bó thuốc hoặc cố cho người bệnh đi lại nếu nghi gãy xương.

Phòng té ngã trong nhà

  • Loại bỏ dây điện, thảm lỏng và đồ vật dễ gây vấp.
  • Giữ lối đi và cầu thang đủ sáng.
  • Lắp tay vịn ở nhà tắm và vị trí cần thiết.
  • Dùng giày hoặc dép vừa chân, có độ bám phù hợp.
  • Hạn chế đứng lên ghế hoặc thang khi không cần thiết.

Duy trì sức mạnh và thăng bằng

Các bài tập giúp tăng sức mạnh chân và cải thiện thăng bằng có thể góp phần giảm nguy cơ ngã. Chương trình tập nên phù hợp với thể trạng; người có bệnh nền, đã từng ngã hoặc vận động hạn chế nên trao đổi với nhân viên y tế hoặc chuyên gia phục hồi chức năng.

Đánh giá loãng xương khi có nguy cơ

Người cao tuổi nên trao đổi với bác sĩ về nguy cơ loãng xương, nhu cầu đo mật độ xương và điều trị nếu cần. Không nên chỉ tự bổ sung canxi để “chống gãy xương”; phòng gãy xương còn phụ thuộc vitamin D, vận động, thuốc điều trị loãng xương khi có chỉ định và quan trọng không kém là phòng té ngã.

Khi nào cần cấp cứu?

Sau té ngã, cần gọi hỗ trợ y tế nếu người bệnh đau nhiều, không thể đứng dậy, có biến dạng chi, chấn thương đầu, mất ý thức, khó thở hoặc có dấu hiệu thần kinh. Không cố kéo người bệnh dậy khi chưa biết mức độ chấn thương.

Kết luận

Gãy xương ở người cao tuổi không phải hậu quả tất yếu của tuổi già. Đánh giá loãng xương, duy trì sức mạnh và thăng bằng, kiểm tra thuốc – thị lực và cải thiện an toàn trong nhà là những biện pháp thực tế giúp giảm nguy cơ té ngã và gãy xương.

  1. CDC – Preventing Falls and Hip Fractures
  2. National Institute on Aging – Osteoporosis
  3. National Institute on Aging – Falls and Fractures in Older Adults
Lưu ý: Nội dung này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, tư vấn hoặc điều trị của bác sĩ, dược sĩ hay người hành nghề y tế có thẩm quyền.