Trĩ có thể gây chảy máu đỏ tươi, sa búi trĩ, ngứa hoặc đau tùy loại. Phần lớn trường hợp có thể cải thiện bằng thay đổi chế độ ăn và thói quen đại tiện, nhưng chảy máu hậu môn cần được đánh giá vì không phải lúc nào cũng do trĩ.
Trĩ là tình trạng các mô mạch máu ở vùng hậu môn – trực tràng trở nên phì đại và gây triệu chứng. Có hai nhóm chính là trĩ nội và trĩ ngoại. Nhiều người có thể có mô trĩ mà không có triệu chứng và không cần điều trị.
Trĩ nội và trĩ ngoại khác nhau thế nào?
Trĩ nội
Trĩ nội nằm phía trong ống hậu môn. Triệu chứng thường gặp là chảy máu đỏ tươi khi đại tiện hoặc mô trĩ sa ra ngoài. Trĩ nội thường không đau nếu không có biến chứng đặc biệt.
Trĩ ngoại
Trĩ ngoại nằm dưới lớp da quanh hậu môn. Nếu hình thành huyết khối, người bệnh có thể xuất hiện một khối sưng đau rõ ngay bên ngoài hậu môn.
Những yếu tố làm tăng nguy cơ có triệu chứng trĩ
- Táo bón và rặn nhiều khi đi tiêu.
- Tiêu chảy kéo dài hoặc thói quen đại tiện không đều.
- Ngồi lâu trên bồn cầu.
- Mang thai.
- Các tình trạng làm tăng áp lực vùng bụng – chậu.
Chảy máu hậu môn có phải lúc nào cũng là trĩ?
Không. Chảy máu đỏ tươi có thể gặp ở trĩ nhưng cũng có thể xuất hiện trong nứt hậu môn, polyp, viêm đại trực tràng và ung thư đại trực tràng. Vì vậy, không nên tự kết luận mọi chảy máu hậu môn là do trĩ.
Không có cơ sở để nói rằng bị trĩ làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng 2,9 lần hoặc điều trị trĩ sẽ giảm một nửa nguy cơ ung thư. Điểm quan trọng là một số triệu chứng của ung thư có thể bị nhầm với trĩ nên cần khám khi có dấu hiệu nghi ngờ.
Cách chăm sóc trĩ nhẹ tại nhà
- Tăng chất xơ trong chế độ ăn và có thể dùng bổ sung chất xơ nếu cần.
- Uống đủ nước để hạn chế phân cứng.
- Tránh rặn quá mức.
- Rút ngắn thời gian ngồi trên bồn cầu.
- Ngâm vùng hậu môn bằng nước ấm có thể giúp giảm khó chịu ở một số người.
Khi nào cần thủ thuật hoặc phẫu thuật?
Nếu triệu chứng không cải thiện với thay đổi chế độ ăn và thói quen đại tiện, bác sĩ có thể cân nhắc thủ thuật như thắt vòng cao su, quang đông hồng ngoại hoặc chích xơ đối với một số trĩ nội. Phẫu thuật thường dành cho trĩ lớn, sa nhiều, trĩ hỗn hợp hoặc các trường hợp không đáp ứng với phương pháp ít xâm lấn hơn.
Khi nào nên đi khám?
Nên đi khám nếu có chảy máu hậu môn lần đầu, chảy máu tái diễn hoặc nhiều; thay đổi thói quen đại tiện; đau nhiều; khối sa không đẩy vào được; sụt cân không chủ ý; thiếu máu; hoặc triệu chứng không cải thiện.
Cách giảm nguy cơ tái phát
Duy trì phân mềm và dễ đi là mục tiêu quan trọng. Chế độ ăn đủ chất xơ, uống nước phù hợp, vận động đều đặn và tránh ngồi lâu trên bồn cầu có thể hữu ích. Không cần áp dụng cứng nhắc các quy tắc như “phải uống đúng 2 lít” hoặc “phải đứng dậy sau đúng 30 phút” cho tất cả mọi người.
Kết luận
Trĩ là tình trạng lành tính phổ biến và phần lớn người có triệu chứng không cần phẫu thuật. Tuy nhiên, chảy máu hậu môn không nên được tự chẩn đoán vì nhiều bệnh khác có thể có biểu hiện tương tự.
Lưu ý: Nội dung này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, tư vấn hoặc điều trị của bác sĩ, dược sĩ hay người hành nghề y tế có thẩm quyền.
