Viêm mũi dị ứng và viêm xoang đều có thể gây nghẹt mũi, nhưng viêm mũi dị ứng thường kèm ngứa, hắt hơi và dịch mũi trong; viêm xoang thường có tắc mũi, dịch đặc hoặc đổi màu, đau/nặng mặt và giảm khứu giác.
Viêm mũi dị ứng và viêm xoang (viêm mũi xoang) đều có thể gây nghẹt mũi và chảy mũi, nhưng nguyên nhân và kiểu triệu chứng thường khác nhau. Phân biệt tương đối hai tình trạng giúp người bệnh tránh dùng thuốc không phù hợp.
Viêm mũi dị ứng là gì?
Viêm mũi dị ứng xảy ra khi niêm mạc mũi phản ứng với dị nguyên mà người bệnh nhạy cảm, chẳng hạn phấn hoa, mạt bụi nhà, lông hoặc vảy da động vật. Triệu chứng thường gồm nghẹt mũi, chảy nước mũi trong, hắt hơi và ngứa mũi; có thể kèm mắt đỏ, ngứa hoặc chảy nước mắt.
Viêm xoang là gì?
Viêm xoang hay viêm mũi xoang là tình trạng viêm ở mũi và các xoang cạnh mũi. Viêm xoang cấp thường xuất hiện sau nhiễm virus đường hô hấp; chỉ một tỷ lệ nhỏ trường hợp là do vi khuẩn. Viêm xoang mạn tính kéo dài từ 12 tuần trở lên và thường liên quan đến tình trạng viêm kéo dài hơn là một nhiễm khuẩn đơn thuần.
Phân biệt triệu chứng thường gặp
Gợi ý viêm mũi dị ứng
- Hắt hơi nhiều.
- Ngứa mũi.
- Dịch mũi thường trong.
- Nghẹt mũi.
- Mắt đỏ, ngứa hoặc chảy nước mắt ở một số người.
- Triệu chứng liên quan rõ với dị nguyên hoặc mùa nhất định.
Gợi ý viêm xoang
- Nghẹt hoặc tắc mũi.
- Dịch mũi đặc hoặc đổi màu.
- Đau, nặng hoặc căng vùng mặt.
- Giảm khứu giác.
Với viêm xoang cấp, triệu chứng kéo dài không cải thiện khoảng 10 ngày hoặc cải thiện rồi nặng trở lại có thể khiến bác sĩ nghĩ nhiều hơn đến viêm xoang do vi khuẩn.
Rửa mũi có dùng cho cả hai tình trạng không?
Rửa mũi bằng dung dịch muối có thể giúp giảm triệu chứng ở một số người bị viêm mũi dị ứng hoặc viêm xoang. Cần dùng nước và dụng cụ an toàn theo hướng dẫn vệ sinh. Rửa mũi không đồng nghĩa với việc “đào thải hết virus, vi khuẩn và nấm”.
Điều trị khác nhau thế nào?
Viêm mũi dị ứng thường được kiểm soát bằng tránh dị nguyên đã xác định, thuốc xịt corticosteroid tại mũi và/hoặc thuốc kháng histamine tùy triệu chứng và chỉ định.
Đối với viêm xoang, điều trị phụ thuộc cấp hay mạn và nguyên nhân. Phần lớn viêm xoang cấp do virus không cần kháng sinh. Viêm xoang mạn thường tập trung vào kiểm soát viêm bằng rửa mũi nước muối và thuốc xịt corticosteroid theo hướng dẫn.
Khi nào nên đi khám?
Nên khám nếu triệu chứng kéo dài, tái phát thường xuyên, đau mặt nhiều, sốt cao, sưng quanh mắt, giảm thị lực, đau đầu dữ dội hoặc khó phân biệt dị ứng với viêm xoang. Khi chẩn đoán viêm mũi dị ứng chưa rõ hoặc điều trị ban đầu không hiệu quả, bác sĩ có thể cân nhắc xét nghiệm dị ứng.
Kết luận
Viêm mũi dị ứng thường nổi bật với ngứa mũi, hắt hơi và dịch mũi trong; viêm xoang thường nghiêng về tắc mũi, dịch đặc/đổi màu, đau hoặc nặng mặt và giảm khứu giác. Hai bệnh có thể cùng tồn tại, vì vậy triệu chứng kéo dài nên được đánh giá thay vì tự dùng kháng sinh hoặc thuốc xịt kéo dài.
Lưu ý: Nội dung này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, tư vấn hoặc điều trị của bác sĩ, dược sĩ hay người hành nghề y tế có thẩm quyền.
