Phòng lây cúm A trong gia đình cần phối hợp nhiều biện pháp: giảm tiếp xúc gần, cải thiện không khí, vệ sinh tay và chăm sóc đúng cách. Không có một thao tác riêng lẻ bảo đảm những người sống cùng sẽ không mắc bệnh.
Trước khi sắp xếp chăm sóc, bạn có thể đọc lại đường lây và triệu chứng cúm A trong bài tổng quan.
Cúm A có thể lây trước khi phát hiện bệnh
Người nhiễm cúm có thể lây từ khoảng một ngày trước khi xuất hiện triệu chứng. Khả năng lây thường cao nhất trong ba ngày đầu của bệnh; một số người còn lây khoảng 5–7 ngày sau khởi phát, trẻ nhỏ hoặc người suy giảm miễn dịch có thể lâu hơn.
Do đó, khi một người bắt đầu ho sốt, gia đình nên thực hiện phòng lây ngay, thay vì chờ tất cả thành viên có triệu chứng hoặc chờ kết quả xét nghiệm.
Giảm tiếp xúc nhưng vẫn bảo đảm chăm sóc
Hạn chế thời gian ở sát và đối diện người bệnh nếu không cần thiết. Khi phải chăm sóc gần, khẩu trang phù hợp là một biện pháp bổ sung giúp giảm phơi nhiễm. Người bệnh cũng nên tránh gặp gỡ người khỏe, nhất là người dễ diễn biến nặng.
Có thể sắp xếp chỗ nghỉ riêng nếu điều kiện cho phép. Việc giảm tiếp xúc cần đi cùng theo dõi và trợ giúp ăn uống, dùng thuốc; không để người cần chăm sóc phải tự xoay xở.
Không khí sạch và vệ sinh tay quan trọng thế nào?
Tăng thông thoáng bằng cách đưa không khí ngoài trời vào khi phù hợp hoặc dùng thiết bị lọc không khí thích hợp. Cùng với đó, rửa tay sau khi chạm người bệnh, xử lý khăn giấy hoặc đồ giặt; vệ sinh các vật dụng và bề mặt hay chạm.
Khi ho hoặc hắt hơi, che miệng và mũi bằng khăn giấy rồi bỏ đúng chỗ. Dọn bề mặt là một phần của phòng bệnh, cần kết hợp với giảm tiếp xúc và cải thiện không khí.
Hết sốt đã có thể đi làm, đi học chưa?
Theo hướng dẫn cộng đồng của CDC, có thể trở lại hoạt động khi triệu chứng nhìn chung cải thiện và đã hết sốt ít nhất 24 giờ mà không dùng thuốc hạ sốt. Trong năm ngày tiếp theo, nên tăng cường thông thoáng, vệ sinh, khẩu trang phù hợp và hạn chế tiếp xúc gần để bảo vệ người khác.
Nếu sốt trở lại hoặc thấy xấu đi, cần ở nhà và đánh giá lại. Hết sốt không có nghĩa đã hết khả năng lây. Người mắc cúm không sốt vẫn cần nghỉ và hạn chế tiếp xúc; CDC hướng dẫn nhóm này ở nhà ít nhất năm ngày từ khi bắt đầu triệu chứng. Cơ sở y tế có quy định phòng lây riêng.
Vai trò của vắc xin và bảo vệ người nguy cơ cao
Tiêm vắc xin cúm hằng năm giúp giảm nguy cơ mắc và diễn biến nặng, nhưng vẫn cần các biện pháp phòng lây. Gia đình nên hỏi cơ sở tiêm chủng về lịch phù hợp; trẻ dưới 6 tháng tuổi chưa đủ tuổi tiêm vắc xin cúm nên việc bảo vệ từ người xung quanh đặc biệt quan trọng.
Người đang bệnh cần đồng thời được chăm sóc cúm A tại nhà và theo dõi dấu hiệu bất thường; phòng lây không thay thế việc điều trị.
Câu hỏi thường gặp
Chỉ lau nhà có đủ phòng lây cúm A không?
Không. Cần kết hợp giảm tiếp xúc, thông thoáng, vệ sinh tay và các biện pháp phù hợp khác.
Uống thuốc hạ sốt rồi hết sốt có đủ điều kiện trở lại sinh hoạt không?
Chưa. Tiêu chí hết sốt cần được đánh giá khi không dùng thuốc hạ sốt, đồng thời triệu chứng nhìn chung cải thiện.
Đã tiêm vắc xin có cần phòng lây khi chăm người bệnh không?
Có. Vắc xin không bảo vệ tuyệt đối, nên vẫn cần giảm tiếp xúc và thực hiện vệ sinh, thông thoáng.
Lưu ý: Nội dung này chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán, kê đơn hoặc điều trị trực tiếp của bác sĩ, dược sĩ hoặc người hành nghề y tế có thẩm quyền.
