Đau thần kinh tọa thường lan từ mông xuống chân. Tìm hiểu biểu hiện, vai trò của vận động và những dấu hiệu cần cấp cứu thay vì tự chăm sóc.
Đau thần kinh tọa thường được mô tả là cơn đau lan từ vùng mông xuống một chân, đôi khi đến bàn chân và các ngón chân. Tình trạng này liên quan đến kích thích hoặc chèn ép dây thần kinh hay các rễ thần kinh tạo thành dây thần kinh tọa.
Đau thần kinh tọa biểu hiện thế nào?
Cơn đau có thể buốt, bỏng rát hoặc như điện giật, kèm tê châm chích và đôi khi yếu chân. Triệu chứng thường nổi bật ở một bên; ho, hắt hơi hoặc một số động tác có thể làm đau tăng.
Chỉ đau lưng đơn thuần chưa đủ để kết luận đau thần kinh tọa. Bác sĩ cần đánh giá đường lan của cơn đau, cảm giác, sức cơ và các dấu hiệu khác.
Thoát vị đĩa đệm liên quan ra sao?
Đĩa đệm có phần mềm bên trong và vòng bao bên ngoài. Khi phần bên trong thoát ra qua vùng vòng bao bị tổn thương, nó có thể kích thích hoặc chèn ép rễ thần kinh, gây đau lan xuống chân. Thoát vị đĩa đệm là một nguyên nhân thường gặp, nhưng không phải nguyên nhân duy nhất.
Điều trị phải dựa trên triệu chứng và thăm khám phù hợp với hình ảnh học, không chỉ dựa vào tên tổn thương trên kết quả chụp.
Có cần nằm nghỉ hoặc phẫu thuật không?
Nhiều trường hợp cải thiện với điều trị không phẫu thuật. Người bệnh thường được khuyến khích duy trì hoạt động phù hợp, tránh ngồi hoặc nằm liên tục quá lâu, đồng thời tập theo hướng dẫn nếu cần.
Không nên cố kéo giãn mạnh khi động tác làm đau lan hoặc tê tăng rõ. Phẫu thuật chỉ được cân nhắc trong những tình huống phù hợp sau đánh giá chuyên khoa; không phải ai có thoát vị cũng cần mổ.
Dấu hiệu nào cần cấp cứu?
Đi cấp cứu nếu xuất hiện tê vùng sinh dục hoặc quanh hậu môn, khó tiểu mới xảy ra, mất kiểm soát đại tiểu tiện, hoặc yếu, tê nặng ở cả hai chân. Đây có thể là dấu hiệu chèn ép thần kinh nghiêm trọng.
Nếu đau tăng, kéo dài hoặc cản trở sinh hoạt, hãy đi khám để được hướng dẫn điều trị và theo dõi chức năng chân.
Câu hỏi thường gặp
Đau thần kinh tọa có nhất thiết đau cả hai chân?
Không. Triệu chứng thường ở một bên. Yếu hoặc tê nặng ở cả hai chân là dấu hiệu cần đánh giá khẩn.
Có thoát vị đĩa đệm là phải mổ?
Không. Nhiều trường hợp cải thiện bằng điều trị không phẫu thuật; chỉ định mổ cần đánh giá chuyên khoa.
Có nên nằm bất động cho đến khi hết đau?
Thường không. Nên duy trì hoạt động trong khả năng chịu đựng, trừ khi bác sĩ có hướng dẫn riêng.
- NHS: Sciatica.
- AAOS OrthoInfo: Herniated Disk in the Lower Back.
- MedlinePlus: Sciatica.
Lưu ý: Nội dung này chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán, kê đơn hoặc điều trị trực tiếp của bác sĩ, dược sĩ hoặc người hành nghề y tế có thẩm quyền.
